Thứ Tư, 9 tháng 10, 2019

VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC NHÀ THƠ ANH Du Tử Lê ( Lê Cự Phách)

VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC NHÀ THƠ ANH Du Tử Lê ( Lê Cự Phách)
——-++++——————-
Xin đọc lại bài cũ
DU TỬ LÊ --- "điều duy nhất / cuối đời / em nên biết " - MỘT VÀI CẢM NHẬN
—————
Lời thưa với tác giả Du Tử Lê và các bạn: Cho tói khi bắt gặp bải thơ" điều duy nhất/ cuối đời / em nên biết "này, tôi hầu như chưa biết gì về ông và thơ ông nói chung.

Là một người lính không dính đến văn chương cũng như chính trị - Tôi ít có thời gian giành cho thơ văn.  Nhung bài thơ này thật sự làm cho  tôi ngay lập tức bị mê hoặc, bị cuốn hút và choáng luôn!...
Tôi xin lỗi tác giả về sự mạo muội khi viết vài cảm nhận nông cạn của mình về thơ ông!
Xin lượng thứ nếu có gì không hài lòng, thưa nhà thơ!
Và dù Du Tử Lê có là ai, ở chiến tuyến nào thì tôi vẫn cứ yêu bài thơ này đến xa xót quặn lòng...

1--Tôi đã cop bài thơ " điều duy nhất / cuối đời / em nên biết" này của Du Tử Lê về nhà mình từ năm ngoái rồi nhâm nhi đọc nó.. Lần nào cũng vậy, mỗi lần đọc là tim tôi như thắt lại. Mặc dù rất muốn nói điều cảm nhận khi đọc bài thơ này. Nhưng... Tôi không biết gì về tác gi nên không dám viết.( Tôi được dạy rằng không biết gì về ai thì đừng nói về họ.)
Rồi khi vào Google, mới hay tác giả vốn là sĩ quan tâm lý chiến của quân đội Việt nam CH; hiện đang sống ở Mỹ làm tôi càng ngại ngần, càng thêm né tránh.

Ngại vì một điều đơn giản: tôi cũng vốn là một sĩ quan Quân đội NDVN. Hai chúng tôi từng ở trên hai chiến tuyến, đối địch về tất cả mọi phương diện trong cuộc chiến tranh dài vô nghĩa, nấu thịt nồi da trên chính mảnh đất quê hương mình: dù thời gian đã đủ dài để quên đi... nhưng dư âm thì hình như vẫn váng vất...
Nhưng bài thơ " Điều duy nhất / cuối đời / em nên nhớ " ắp đầy tình cảm này cuốn hút tôi, khiến tôi vượt mọi nỗi đắn đo, để đọc đi đọc lai và cảm nhận nó. Và tôi chợt ngộ rằng, giống như bao người thuộc thế hệ chúng tôi, tình yêu sáng trong thường giản dị đến đơn sơ và rất mực, thuỷ chung vẹn tròn... như bài thơ này thì thế hệ chúng tôi đâu có gì khác biệt, đâu có gì để phân chia thù hận?!

Và tôi nghĩ: một người biết yêu thương như người viết bài thơ này không thể là người ác độc được. Cái gọi là hận thù bị dựng lên bởi những tầng lớp, những chủ nghĩa và tư tưởng khác biệt mà thế hệ chúng tôi bị áp đặt đã chia rẽ sự cảm thông của người dân Việt với nhau. Chúng tôi bị đẩy sang hai phía. Sao chúng tôi không phá bỏ hệ tư tưởng đã chia rẽ con người mà lại đi chống phá, nghi ngại lẫn nhau?...
Rồi may mắn  tôi được một người bạn tặng cho cuốn thơ Du Tử Lê...
Tôi gặp ở đó không phải người đối địch mũ áo rằn ri như bao năm tôi vẫn mường tượng theo những điều tôi được học, được đọc. Mà chỉ thấy hiển hiện một tâm hồn mỏng manh , nhạy cảm đến tận cùng...

2-- Nhà thơ Du Tử Lê quá nổi tiếng... Tôi vốn ngại người nổi tiếng, tuy rất ngưỡng mộ họ, nhưng tôi chưa bao giờ bị sự nổi tiếng cuả ai đó làm choáng ngợp.
( tôi cũng từng hân hạnh được biết và quen một ít người nổi tiếng, trong đó có cả những người là người thân của tôi... Thường trong cuộc sống của tôi, nhưng ai giống tôi về suy nghĩ, thân thiện chân thành trong cuộc sống mà tôi yêu quý được họ và ngược lại thì thành bè bạn thân yêu. Ai quá cao ngạo ta đây: nhìn xung quanh kiểu " mục hạ vô nhân"thì họ dần dần mờ nhạt trong bộ nhớ của tôi cho đến khi mất hẳn.... Tính tôi vốn gàn quải vậy! )
Với lạị tôi vốn là dân kỹ thuật, công việc chuyên môn không có chỗ cho mơ mộng bay bổng và thêm nữa. tôi không mấy cảm tình với giới văn nghệ sĩ ( mặc dù cha chú tôi có nhiều người trong giới " lãng mạn " này...)
Vì những điều e ngại ấy, nên khi gặp bài thơ " Điều duy nhất..." làm tôi gần như bị choáng này... tôi cứ im lìm nhâm nhi, nhấm nháp kỷ niêm giản dị như hơi thở, đời thường  như vốn vậy và nỗi đau mất mát do vô nghĩa gây ra...

3-- Tôi đọc như tụng như niệm bài thơ.... Tôi nghe ai đó thủ thỉ với Người con gái thân yêu xa cũ của mình...  nếu có quay về nơi chốn xưa, thì lòng hãy lắng nghe xôi xa nhắn gửi từ trái tim khắc khoải đau đáu của Người dĩ vãng:
" khi em tới, băng ghế này đã có người ngồi.
phố thay da và, cây áo mới.
dù rất muốn, những con chim bồ câu già, lười chẩy thây
cũng chẳng thể nói gì với em
về kỷ niệm sót, rớt của đôi ta"
Tôi nếm tứng tí một dư âm chát đắng lẫn ngọt ngào và lặng lẽ theo bước chân của hai người từng yêu nhau ....
... "khi em tới, ngôi quán kia đã treo bảng closed
sorry we’re closed.
vĩnh viễn closed.
nghe đâu vợ chồng chủ nhân ly dị....
dù rất muốn, đám bàn, ghế thất nghiệp
cũng không thể kể cho em nghe
những lần một mình anh tìm đến"
..." khi em tới, ngôi nhà kia đã có chủ mới.
viên gạch rêu dưới vòi nước rỉ còn đấy.
chỉ những con dế cư ngụ nơi hàng rào xi măng bị bệnh đậu mùa
(ca hát suốt bao nhiêu mùa hè của tình yêu ta!)
là không còn .
chúng đã chết.
dường chỉ ít ngày..."
Cứ thế âm thầm, chốn xưa không như cũ, người xưa cũng biệt xa..
Ngôn từ đơn sơ, lời thủ thỉ không chau chuốt bóng bẩy, liệt kê những nét cũ bàng bạc như cào vào quá khứ bằng gai mây rối rắm xây xát dọc ngang... Để lại trên thịt da quá khứ những vết xước cào rướm máu. nỗi đau bật máu mà vẫn nhẹ nhàng lặng câm...
Có lẽ vì tôi cũng có những kỷ niệm nao lòng với xưa xa thành phố và tuổi học trò thơ ngây thánh thiện một thời... Nên ở bài thơ " điều duy nhất ..." tôi tìm thấy tuổi thơ tôi ở đó , tình yêu tôi ở đó, xót xa cũng đó và tiếc nuối cũng ứ dồn nơi đó - nơi tình yêu tôi và thành phố tôi yêu đắm chìm trong ký ức xôn xao...
Tôi đau với nỗi đau của người đàn ông thầm thì nhán nhủ lời nhẹ khẽ chỉ đủ cho người nghe gợi nhớ về những quán hàng, những con phố họ qua....
Ngác ngơ vì xưa cũ cả cảnh lẫn người đều đã lụị tàn, những con chim, con dế già nua cũng không còn lưu chút gì của ngày tháng ấy.
Một xôi xa lặp đi lặp lại " khi em tới..." đến cồn cào, đến chuếnh choáng trong hoài niệm như yên ngủ, như bị vùi sâu dưới tận cùng quá khứ...
Rồi sự khẳng định ở khổ thơ nào cũng như đinh đóng cột - như khảng định tình yêu bất biến bắt rễ trong lòng:
...." chỉ riêng trái tim ta còn băng ghế trống.
...."chỉ riêng trái tim ta
có ngôi quán ....
chẳng bao giờ đóng cửa.
..."chỉ riêng trái tim ta
còn nguyên ngôi nhà, xưa;
..."chỉ với riêng trái tim ta:
thành phố không bao giờ thay đổi....
Người yêu xa cũ với cuộc đời dành cho tình yêu thánh thiện ngày xưa, sự thẳng thắn như áp đặt trong ngôn từ với em ... của tác giả như khẳng định một sự bất biến không gì phá vỡ nổi cho tình yêu của họ...
"em có thể trở lại bất cứ lúc nào
điều duy nhất /cuối đời /em nên biết/
Câu nói thơ lặp đi lặp lại khẳng định tất cả cái gì xưa cũ vẫn đây,  người xa xôi xưa cũ vẫn còn có một nơi ấm áp để về bất kỳ lúc nào nếu cô muốn
Và để không như sự mời có vẻ ép buộc, lời nhắn nhủ thoáng như một mong đợi từ chốn an lành
:em có thể yên tâm trở lại lúc nào em thích
điều duy nhất /cuối đời /em nên biết/"
Điều duy nhất ấy là điều một nửa thế gian này mông đợi. nếu mà ai cũng có trái tim rộng mở và lòng yêu thuỷ chung, sự bao dung và tôn thờ... thì làm gì có chiến tranh, có hận thù, làm gì con người bị đẩy đau thương, chết chóc vô lý và chia ly vô vọng?!
Tôi tin là Du Tử Lê làm được điều này. vi Thơ là Người.
 Thơ càng sâu sắc thì càng giản đơn như cuộc sống vốn vậy, thì Người thơ Du Tử Lê này nhất định phải là như thế!
Đó là:
,.." khi em tới
bất cứ nơi nào,
nhớ cất trong xắc tay
hay trong túi đeo vai
những chiếc khăn giấy rút ra từ hộp tình yêu ta
bất hạnh.
Cũng chính là:
"điều duy nhất /cuối đời /em nên nhớ/
giống như ta? – chẳng có được bao người!?!!

Đọc đến đây thì tôi chợt oà lên, ngộ ra đây chính  là điều mà bao giấy mực đã viết về nhà thơ" vĩ đại của mọi thời đại" này. Tôi gần như nghẹt thở và trào dâng sự ngưỡng mộ tự đáy lòng với bậc thày thi ca Du Tử Lê, và thấy đời thật đáng sống biết bao khi vẫn còn tình chung thuỷ, và người chung thuỷ đến thế!

Và dù Du Tử Lê có là ai, ở chiến tuyến nào thì Tôi vẫn cứ yêu bài thơ này đến xa xót quặn lòng...

4-- Tôi không phải là nhà thơ, càng không là người biết bình thơ.  Nhưng khi đọc bài thơ " điều duy nhất / cuối đời / em nên biết" với những lời lẽ giản dị như tình yêu chân thành thuỷ chung luôn vốn vậy... thì nước mắt cứ ậng lên. ... Bây giờ khi đang gõ những dòng này... tôi cũng thế!

May mắn thay trong cói lộn xộn, dối lừa này vẫn có tình trong veo, có người chung thuỷ.!

Nhà thơ Du Tử Lê - Một đam mê / một mơ mộng/ một triết lý / một thực thể Ông với chắc chắc NIỀM YÊU khiến thế gian dù bị dối lừa, bị bội phản hay được yêu thương... neo lại niềm tin mãi mãi ở Cõi yêu trong trắng
Dù biết Thơ cũng vẫn chỉ là Thơ
Nhưng đọc bài thơ này, Cuộc đời bỗng nhẹ bẫng và tình yêu thành bất tử!
Cám ơn nhà thơ Du Tử Lê
*
 điều duy nhất cuối đời /em nên biết/
(12/07/2014 02:52 PM) Tác giả : Du Tử Lê
1.
khi em tới, băng ghế này đã có người ngồi.
phố thay da và, cây áo mới.
dù rất muốn, những con chim bồ câu già, lười chẩy thây
cũng chẳng thể nói gì với em
về kỷ niệm sót, rớt của đôi ta
hạnh phúc: - những cọng rác chứng gian, mục trong 
tổ ấm hoác. 
chỉ riêng trái tim ta còn băng ghế trống.
em có thể trở lại bất cứ lúc nào
điều duy nhất /cuối đời /em nên biết/ 
2.
khi em tới, ngôi quán kia đã treo bảng closed
sorry we’re closed.
vĩnh viễn closed.
nghe đâu vợ chồng chủ nhân ly dị
những món ăn hợp với khẩu vị và, sự kiêng khem của em
(thí dụ: ít đường, muối và, mỡ…)
đã theo họ (mỗi người) về một nơi chốn khác.
dù rất muốn, đám bàn, ghế thất nghiệp
cũng không thể kể cho em nghe
những lần một mình anh tìm đến. 
chỉ riêng trái tim ta
có ngôi quán
mở cho những người có khẩu vị và, sự kiêng khem như em
(thí dụ: ít đường, muối và, mỡ…)
chẳng bao giờ đóng cửa.
em có thể trở lại bất cứ lúc nào
điều duy nhất /cuối đời /em nên biết/
3
khi em tới, ngôi nhà kia đã có chủ mới.
viên gạch rêu dưới vòi nước rỉ còn đấy.
chỉ những con dế cư ngụ nơi hàng rào xi măng bị bệnh đậu
mùa
(ca hát suốt bao nhiêu mùa hè của tình yêu ta!)
là không còn .
chúng đã chết.
dường chỉ ít ngày
trước khi con mèo tam thể của ông bà Smith
hàng xóm ta
bị tai biến mạch máu não.
(ngay giò lan treo dưới mái hiên xám
cũng còn không sống nổi giữa đợi, chờ bặt, bặt
nói chi tình yêu!)
chỉ riêng trái tim ta
còn nguyên ngôi nhà, xưa;
còn nguyên mưa, nắng, cũ.
chẳng một ổ khóa nào bị thay
dù thời gian có thể đã rỉ cứt sắt trong chúng.
em có thể trở lại bất cứ lúc nào
điều duy nhất /cuối đời /em nên biết.
4
khi em tới thành phố này đã đổi thay nhiều quá.
em có thể đi lạc.
em có thể không tìm ra cái ngã ba, ngã tư
(nơi chúng ta giận nhau /hôn nhau /chửi nhau / đánh nhau…
và khóc…/)
dù rất muốn, nhưng không một ai đủ kiên nhẫn nán chờ
để kể em nghe
chuyện một người (rất giống anh)
đã sống thêm nhiều năm ở đây.
nhưng, tiếc thay
chính ông ta lại là người bỏ đi… trước nhất!

chỉ với riêng trái tim ta:
thành phố không bao giờ thay đổi
(nên chẳng ai bị đi…lạc bao giờ!)
em có thể yên tâm trở lại lúc nào em thích
điều duy nhất /cuối đời /em nên biết/
5
khi em tới
bất cứ nơi nào,
nhớ cất trong xắc tay
hay trong túi đeo vai
những chiếc khăn giấy rút ra từ hộp tình yêu ta
bất hạnh.

điều duy nhất /cuối đời /em nên nhớ/
giống như ta? – chẳng có được bao người!?!!
***********************************
Tác giả : Du Tử Lê
ĐÊM ĐI HOANG

Đêm đi hoang rủ gió đi hoang
vàng trăng ngọn cỏ 
sương đầm lá
có gì đau rát lối khuya? 

Đêm đi hoang rủ mây đi hoang
chạm sao cánh mẻ
con nhện già hối hả 
giăng tơ buộc cánh gió hoang

Tiếng chim hoang thảng thốt gọi đàn
Gom ấm về hơi tổ
trời tây tắt gió
chợt giống cuốn bụi mù đêm.

Chim đi hoang nham nhở vệt đen
Gió đi hoang phà làn hơi lạnh
Mây đi hoang Ngân hà đổ bệnh
Đêm đi hoang 
hơ huếch 
trống 
sao trăng.

Hat Cat 18/06/2017


Vũ trụ quá rộng lớn và luôn ẩn chứa những điều huyền bí mà khoa học chưa thể lý giải. Từ xưa đến nay, các triết gia, nhà khoa học, vật lý học không ngừng đưa ra giải thích về vũ trụ và thời-không, trong đó có thuyết về các thế giới song song hay đa thế giới. Dưới đây là 4 hiện tượng đời thực củng cố cho lý thuyết này.

“Thuyết vũ trụ song song” hay “Khái niệm đa thực tại” (Relative State Formulation) được Hugh Evereett III đưa ra lần đầu tiên vào năm 1957. Không lâu sau đó, Bryce Seligman DeWitt đổi tên lý thuyết của Evereet và giới thiệu nó đến với công chúng, và đưa ra thuật ngữ phổ biến ngày nay “Sự diễn dịch về đa thế giới” (Many-worlds Interpretation).
Cũng có những người khác, mỗi người cố gắng giải quyết vấn đề thuyết lượng tử và khái niệm của Everett. Nhiều bộ óc khác nhau và nhiều nhân vật đã đi vào lịch sử cũng đã đưa ra rất nhiều lý luận.

Tuy nhiên, không cần biết có bao nhiêu lý thuyết được đưa ra, cũng không cần biết người ta làm cách nào để chứng minh cho việc tồn tại một thế giới song song; những hiện tượng vẫn thường diễn ra trong đời sống và được lan truyền trên khắp thế giới dường như đã đủ khiến chúng ta tin rằng có một thế giới khác tồn tại cùng với thế giới chúng ta.
1. Ma và những hiện tượng huyền bí
Đây là ảnh chụp một hồn ma xuất hiện ở cung điện của vua Henry VIII vào thế kỷ 16. Bức ảnh xuất hiện trên đoạn phim CCTV sau khi nhân viên bảo vệ được thông báo về một người nào đó nhiều lần mở cửa thoát hiểm.
Ngoài những hình ảnh ma quái, nhiều trường hợp kì dị xảy ra khiến chúng ta kinh ngạc, và chỉ có thể giải thích rằng, những thế giới song song đang đan xen vào nhau. Một bóng ma, một nỗi ám ảnh, hình ảnh người đã khuất, đều cho thấy có lẽ cá nhân đó vẫn sống và đang ở thế giới khác, và đơn giản là chúng ta may mắn nhìn thấy thế giới của họ.
Chính xác hơn đó có thể là một “thế giới song song” dành cho người đã chết.
2. Túc mệnh thông và sự biến đổi của dòng thời-không

Túc mệnh thông là một loại hiện tượng tâm linh kỳ lạ. Túc mệnh thông xảy ra khi bạn có cảm giác rằng mình đã trải qua sự việc tương tự từ trước đó và nó đang lặp lại. Với túc mệnh thông, bạn thậm chí có thể biết trước được chuyện sẽ diễn ra tiếp theo.

Sự biến đổi của dòng thời-không(*) (Alter vus) là hiện tượng xuất hiện trong câu chuyện của John Titor khi ông diễn tả về việc một người nhớ đến một dòng thời-không khác nhau. Đó là sự mâu thuẫn trong trí nhớ, một sự thay đổi trong thế giới họ đang sống.
(*): Dòng thời-không (Worldline) mô tả về tất cả sự việc mà một đối tượng trải qua khi di chuyển trong cả không gian và thời gian, thường được gọi là thời không. Dòng thời-không của một đời người bắt đầu từ khi người đó được sinh ra và nơi họ được sinh ra.
Người có năng lực túc mệnh thông có thể nhìn thấy hoặc “nhớ” nhiều thứ trong nhiều dòng thời-không
.Cả hai sự việc trên điều có thể giải thích dựa trên vấn đề thần kinh và trí nhớ, nhưng liệu có thể Túc mệnh thông có là một loại “trí nhớ” từ sinh mệnh khác của chính chúng ta trong thế giới khác, hay biến đổi dòng thời không là trí nhớ từ một dòng thế giới đã được thay đổi?
3. Giấc mơ và thế giới song song
Nếu giấc ngủ là giấc chết, vậy giấc mơ là gì?
Chúng ta có thể nhớ được một số giấc mơ, còn một số thì không. Mặc dù cơ chế của giấc mơ vẫn đã được giải thích rõ ràng (nó thường xuất hiện trong giai đoạn REM của giấc ngủ), nhưng chúng ta vẫn không biết mục đích thực sự của giấc mơ là gì. Một cái nhìn của vô thức, hay là một cách để bộ não sắp xếp lại thông tin? Tại sao trong mơ chúng ta lại có thể nhìn thấy những điều hoàn toàn khác với đời thực? Còn hiện tượng báo mộng, phải chăng giấc mơ là phương tiện để những người từ thế giới khác tìm đến chúng ta, hoặc ngược lại là cách để chúng ta có thể du hành sang thế giới khác.
Chúng ta có thể dùng khoa học để giải thích mọi cơ chế rườm rà của bộ não liên quan đến giấc mơ, nhưng thực chất của việc khám phá giấc mơ này chỉ sáng tỏ khi chính bản thân trải nghiệm nó.
4. Những câu chuyện về thế giới song song

Hai câu chuyện này kể về trải nghiệm của một người khi thế giới quanh họ bỗng dưng khác đi, dĩ nhiên tin hay không là quyết định của bạn
  • Lerina García thức dậy trong một thế giới khác, chính là thế giới của chúng ta nhưng không thuộc về cô
Theo những gì được kể lại, mỗi ngày cô nhận ra những “khác biệt” nhỏ, những thứ nho nhỏ đã thay đổi. Nhưng cũng có một vấn đề lớn:
Khi tôi đi đến xe của mình, tôi luôn để nó ở bãi đậu xe quen thuộc và thường đi đến văn phòng, nơi tôi đã làm việc ở đó 20 năm. Nhưng khi tôi về căn hộ của mình, nó không phải là căn hộ của tôi nữa. Nó có tên trên cửa ra vào và tên tôi không có trên đó. Tôi nghĩ là tôi đã nhầm tầng, nhưng không, đó là tầng của tôi. Khi tôi gọi điện đến văn phòng và tìm kiếm tên mình. Tôi vẫn làm việc ở đây, nhưng trong một bộ phận khác, tôi thậm chí không biết phải báo cáo lên cấp trên như thế nào”.
  • Người đàn ông kỳ lạ đến Tokyo năm 1954 với một hộ chiếu từ một quốc gia không tồn tại, tên là Taured.
Những nhân viên hải quan đã tạm giam ông, nhưng hộ chiếu của ông không phải là giả: Nó có con dấu được đóng bởi quốc gia Taured, và thậm chỉ cả con dấu của Nhật Bản từ lần viếng thăm trước đó. Người đàn ông thề rằng Taured là một quốc gia ở châu Âu đã có lịch sử 1000 năm, và ông cũng lấy ra các giấy tờ khác như báo cáo của ngân hàng, với tên quốc gia trong đó.
Sau nhiều giờ, những nhân viên hải quan đã tạm giữ ông trong khách sạn, với bảo vệ gần đó để đảm bảo rằng ông không rời khỏi căn phòng, trong khi họ kiểm tra mọi thứ.
Sáng hôm sau, ông đã biến mất. Không dấu vết. Cảnh sát đã tìm kiếm, nhưng không tìm thấy được gì; ông ta chỉ đơn giản là đã biến mất.
Rõ ràng là tính chân thực của hai câu chuyện không thể xác nhận, ít nhất là theo hiểu biết của tôi.
Vậy thế giới song song thực sự tồn tại?
Những hiện tượng trên đây là “bằng chứng” theo một ý nghĩa nào đó, giúp chúng ra hình dung về khả năng tồn tại của một thế giới khác. Di nhiên, vũ trụ quá rộng lớn và bí ẩn, điều con người có thể tin thật vô chừng.
Thanh Phong – Dịch từ Stranger Dimension








;