Hiển thị các bài đăng có nhãn NNCN Cụ ĐỒ. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn NNCN Cụ ĐỒ. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Tư, 28 tháng 3, 2018

NGUYỆT DA CA -Hồ Xuân Hương

BÀI CA ĐÊM TRĂNG  Nguyệt dạ ca (2)  Lưu Hương Ký留香記 

Tác giả: Hồ Xuân Hương 
胡春香 月夜歌(二)

 花其字兮葩其詩
 霞為裳兮雲為衣
亦既遘兮我心則怡語曷寄兮棲遲
愁留湘水聴悶壓蜀山低
日月兮無根兮
情之所鐘
不知其期

Hoa kỳ tự hề ba kỳ thi
Hà vi thường hề vân vi y
Diệc ký cấu hề ngã tâm tắc di
Ngữ hạt ký hề thê trì
Sầu lưu tương thủy thính
Muộn áp thục sơn đê
Nhật nguyệt hề vô căn hề
Tình chi sở chung
Bất tri kỳ kỳ


Bài ca đêm trăng (2) 
Dịch Bùi Hạnh Cẩn
Hoa làm chữ chừ, nhụy làm thơ,
Ráng làm xiêm chừ, áo là mây,
Cũng đã gặp nhau chừ, lòng ta vui vầy;
Lời gửi chừ sao chậm chầy;
Sông Tương nghe buồn chảy,
Non Thục sầu nên đầy;
Trời trăng chừ không gốc chừ,
Chung đúc mối tình,
Biết bao giờ đây? 

Chủ Nhật, 25 tháng 3, 2018

NGẠN NGỮ CÁCH NGÔN VỀ DƯỠNG SINH vần C


Biên soạn: BÙI HẠNH CẨN - với sự cộng tác của Đào Thu Thủy


1- 
Cá mà cướp mồi thì dễ mắc lưới, người mà không cảnh giác dễ mắc lừa.
-Cá nhờ mồi mà xuất hiện, lời nói nhờ rượu thịt mà lộ chân tướng .
-Cá sợ ao khô, người sợ nhàn rỗi.
-Cá tham ăn thì mắc câu, người tham tiền của thì chuốc lấy họa.
-Cai rượu cai từng chén, bỏ thuốc bỏ từng điếu một.

Thứ Năm, 22 tháng 3, 2018

NGẠN NGỮ và CÁCH NGÔN VỀ DƯỠNG SINH vần A

CÁCH NGÔN, NGẠN NGỮ VỀ ĂN 
Biên soạn BÙI HẠNH CẨN 
Ăn để sông, ăn cũng là một trong "tứ khoái". 
Song ăn thế nào cho phải, cho phù hợp PHÉP DƯỠNG SINH?
Xin mời các bạn đọc và suy ngẫm
VẦN A

NÀNG LÀ CON GÁI TRỜI CHO ĐẸP - Thơ Bùi Hạnh Cẩn tặng N. G.


NÀNG LÀ CON GÁI TRỜI CHO ĐẸP
( nguồn: (Trong báo “Hương trầm”, chuyên san Sách Xuân Ất Dậu,1945)
Nhà xuất bản: Duy Tân thư xã Bài thơ đứng trọn trang 23).
​Bùi Hạnh Cẩn
( nữ sĩ Viên Ca gửi cho Hạt Cat) 

CON NHÀ NHO CŨ - NGUYỄN BÍNH GỬI BÙI HẠNH CẨN

Con nhà nho cũ
(Tặng Bùi Hạnh Cẩn)

Thứ Hai, 19 tháng 3, 2018

CHÚT DUYÊN CHÙA LÁNG _ Thơ Cụ Đồ Tài Tử BÙI HẠNH CẨN



CHÚT  DUYÊN CHÙA LÁNG
Thứ  nữ sĩ Viên Ca giử Hạt Cát Diệu Sinh“ Bài này, ông thường gọi là “bài thơ trăm câu”, cô à.

Thứ Hai, 3 tháng 7, 2017

TRANH CHỮ NÔM CỦA BÙI HẠNH CẨN



Tranh Chữ Nôm Của Bùi Hạnh Cẩn




Bùi Hạnh Cẩn, nhà báo, nhà thơ, nhà nghiên cứu văn hóa lão thành là người mà nhiều đồng nghiệp vẫn gọi vui và vô cùng trìu mến là “một con người đa tài, đa tình và đa sự”. Điều này thể hiện rất rõ trong cuộc đời làm báo, hoạt động văn hóa, nghệ thuật của ông. Một trong những cống hiến của con người sống gần trọn thế kỷ này cho văn hóa dân tộc là tranh chữ nôm, một loại hình nghệ thuật vô cùng độc đáo.
Một con người tài hoa
  Bùi Hạnh Cẩn sinh năm 1919 tại Vụ Bản, Nam Định. Ông đã từng đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo như Quyền Tổng biên tập báo Hà Nội Mới, Chủ tịch Hội Văn học – nghệ thuật thành phố Hà Nội.
Độc giả những năm kháng chiến chống Mỹ đã từng biết đến tên tuổi của nhà báo trong những mục châm biếm và đả kích đế quốc Mỹ hết sức sâu cay và thâm thúy, những người thuộc lứa tuổi U60-U70 đã từng rất say mê tờ báo dành cho thiếu niên, tờ “Ngựa Gióng”. Ông chính là người đã sáng lập và là cây bút đạo của tờ báo này với bút danh Bút Thép nổi tiếng
Với tâm huyết nhiệt thành của một nhà báo, một chiến sĩ cách mạng và khả năng vận dụng vốn văn học dân gian một cách nhuần nhuyễn, nhiều chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đã được Bùi Hạnh Cẩn thổi hồn chuyển thành các bài ca dao dễ đọc, dễ thuộc, dễ đi vào lòng người, như trong diễn ca “Đẹp giàu đất nước, vui tươi gia đình”, “Diễn ca Nghị quyết 22” của Đảng và nhiều diễn ca khác.
  Nhiều tác phẩm văn học nước ngoài nổi tiếng như Gia đình của Ba Kim, Tây du ký của Ngô Thừa Ân,Luyện mãi thành thép của Ngải Vu, Hồng lâu mộng của Tào Tuyết Cần, Thơ của Victor Hugo… đã được ông dịch và trân trọng giới thiệu với đông đảo bạn đọc ngay từ những năm 1960, 1970.
  Đặc biệt ông dành tâm huyết cho việc nghiên cứu văn hóa dân tộc, từ việc sưu tầm, biên soạn, khảo sát giới thiệu những tác phẩm và tác giả văn học nổi tiếng, những viên ngọc quý trong kho tàng văn hóa dân tộc Việt Nam chúng ta đến những khảo sát thực địa và nghiên cứu, khảo luận về các phong tục, tập quán, nét văn hóa riêng của Hà Nội. Nguyễn Du, Đoàn Thị Điểm, Hồ Xuân Hương, Bà huyện Thanh Quan, Nguyễn Bính, tục ngữ và ca dao… từng là niềm say mê của nhà nghiên cứu đa tài này. Nhiều công trình của ông đã truyền ngọn lửa nhiệt huyết, tình yêu văn hóa dân tộc đến thế hệ trẻ Việt Nam ngày ấy.
  Năm nay 98 tuổi, đã nghỉ hưu từ lâu nhưng ông vẫn luôn làm việc, nghiên cứu, tìm tòi và sáng tạo. Trò chuyện với ông thật thú vị, tuổi tác có thể làm ông già đi, nhưng chưa thể lão hóa được sự minh triết, thông tuệ của một học giả, sự trong trẻo của tâm hồn. Người ta có thể dễ dàng nhận thấy sự thâm thúy, sâu sắc, từng trải không làm nhòe sự trẻ trung, hóm hỉnh đôi khi nghịch ngợm của một tâm hồn nhạy cảm, phong phú và luôn luôn phá cách, luôn luôn yêu và tìm tòi cái mới, cái đẹp, cái sáng tạo.

Tranh chữ
   Hơn 30 năm nay, bên cạnh việc nghiên cứu, khảo dịch các công trình Hán Nôm của văn hóa dân tộc, Bùi Hạnh Cẩn còn say mê sáng tạo, thể nghiệm một loại hình nghệ thuật độc đáo, đó là tranh chữ. Đây là một loại nghệ thuật đặc sắc của dân tộc vừa mang tính hội họa vừa mang tính thi pháp.
    Cái riêng, cái độc đáo của Tranh chữ Bùi Hạnh Cẩn là không những tác giả sử dụng tính tượng hình và hội ý của chữ Nôm, một loại văn tự mà ông gọi là chữ quốc ngữ lần thứ nhất, mà còn kết hợp cả chữ viết la-tinh mà ông gọi là chữ quốc ngữ lần thứ 2 để tạo thành một bức tranh. Cảm hứng để ông sáng tạo những bức tranh chữ này đều xuất phát từ những bài ca dao, những tứ thơ trong kho tàng văn hóa dân tộc Việt Nam. 
    Những thông điệp mà những bức tranh ông gửi đến người xem không chỉ là sự nhận thức, sự rung động trước những tinh hoa và ý nghĩa nhân văn cao cả của các câu ca, tứ thơ đó mà nó còn là những trải nghiệm của cả cuộc đời của một nghệ sĩ với tâm hồn lãng mạn, của nhà báo với trí tuệ sắc sảo, của nhà nghiên cứu khoa học với một tư duy logic, chặt chẽ.
   Tranh chữ của Bùi Hạnh Cẩn đã tham dự hàng chục cuộc triển lãm chung và riêng trong toàn quốc như: Triển lãm tại Văn Miếu Quốc Tử Giám, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, tại Thư viện Quốc gia Việt Nam, tại tòa soạn báo Nhân Dân, tại TP.HCM, tại Vũng Tàu, tại trường Đại học Nội vụ Hà Nội. 
    Tranh của ông được nhiều người Việt Nam và cả người nước ngoài yêu thích. Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, nhà hoạt động chính trị – xã hội đã tới dự các cuộc triển lãm trước đây và để lại những dòng cảm tưởng chân thành thể hiện sự ngưỡng mộ, thú vị và khâm phục khi xem tranh của Bùi Hạnh Cẩn.
     Ông Bùi Đặng Dũng, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, Đại biểu Quốc hội chuyên trách đã phát biểu khi xem phòng tranh: “Thật ngạc nhiên và ngỡ ngàng… Căn phòng treo kín những suy ngẫm, liên tưởng, tổng kết của cả một đời người, của mọi đời người. Cám ơn bác đã giúp cháu hiểu thêm một phương thức, một phong cách thể hiện mới của nghệ thuật hội họa. Thông qua những con chữ của cha ông từ bao đời nay bác đã thổi hồn, đắp da, đắp thịt cho chúng để cho lớp trẻ chúng cháu hiểu thêm về tinh hoa, về sự thâm thúy sâu sắc… của văn hóa tinh thần dân tộc, và không chỉ dừng lại ở các con chữ – hình họa, đó còn mang cả linh hồn của thời đại”.
  Cái độc đáo tinh túy của Tranh chữ Bùi Hạnh Cẩn còn thể hiện ở chỗ bức tranh mà tác giả tạo ra bởi sự cách điệu các đường nét của chữ Nôm sẽ là những gọi mở cho người xem tiếp tục suy nghĩ, cảm nhận để tạo ra một cách hiểu, một tác phẩm của chính mình. Phỏng vấn các em sinh viên trong cuộc triển lãm Tranh chữ Bùi Hạnh Cẩn tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội năm 2011 cho thấy rất rõ điều ấy.
Ví như: 
Bức ĐỢI ĐÒ
Chữ Đò được viết cách điệu như hình ảnh cánh buồm và khoang thuyền. Một con đò chênh chao bến vắng, căng buồm đợi hoài tiếng gọi của khách sang sông. Trong khi đó chữ Đợi lại được cách điệu như một đôi tình nhân đang đứng tâm tình. Vì mải tâm tình nên họ không nhận ra con đò đang chờ gọi. Đợi đò hay để đò chờ?
   Bức ĐẠO
  Được lấy cảm hứng từ câu thơ của nhà văn Nguyễn Đình Chiểu: “Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm”. Đạo muốn đi vào lòng người phải mềm mại, linh hoạt uyển chuyển. Vì vậy mà chữ Đạo được tác họa như một dải lụa múa trong ngày hội, như một ngọn cờ phất trong gió bay, mềm mại thế, uyển chuyển thế chở bao nhiêu cũng thấm.
    Bức VÂNG
    Chữ Vâng được viết cách điệu tựa như gương mặt e ấp của người con gái. Và theo lời tác giả thì tiếng “vâng” có lẽ là tiếng dịu dàng nhất trên thế gian này mà cánh nam giới luôn xao xuyến, mềm lòng, luôn mong muốn được nghe từ những người phụ nữ mà họ yêu mến.
Bức MÚA RỒNG
    Hai chữ Múa Rồng được cách điệu đúng như một điệu múa rồng.     Chữ Rồng với những nét cách điệu kéo dài bay lên giống như một con rồng vẫn được tả trong cổ tích. 
     Chữ Múa được cách điệu như hình một người trong địệu múa dân gian. 
     Múa rồng là hội làng, là mùa xuân hay Tết Trung thu. Chỉ có hai chữ mà gợi cho ta cả một không khí tưng bừng, cả một hồi ức tuổi thơ. Khó ai có thể tưởng tượng được một cụ già gần trăm tuổi lại có thể viết hai chữ bay nhảy, nghịch ngợm như vậy.
   Chữ Thông được viết cách điệu hệt như một cây thông. 
   Nét bút khoáng đạt và khỏe khoắn tạo cho cây thông một sức sống, sức vươn lên mãnh liệt, kiêu dũng.
    Phía dưới viết bằng chữ quốc ngữ vừa để giải thích cho chữ Nôm, vừa như tạo thành một thảm cỏ dưới chân cây thông. Bức tranh này như gợi nhớ đến câu thơ của cụ Nguyễn Công Trứ:
“Kiếp sau xin chớ làm người/Làm cây thông đứng giữa trời mà reo”
  Tranh chữ Bùi Hạnh Cẩn, đúng như cố nhà báo, nhà văn Thép Mới đã nói: “Thử nghiệm của Bùi Hạnh Cẩn gợi nhiều suy nghĩ về những cách tiếp cận văn hóa dân tộc, làm sống lại hồn xưa, không theo phương châm bình cũ rượu mới mà có một sự cố gắng với một tâm hồn đương đại, cảm một cái gì lâu lắng và bền vững của quê hương”. Không phải ngẫu nhiên mà một thanh niên khi xem tranh chữ đã bất giác thốt lên: “Chữ của ông bà mình như có phép!”.
Thạc sĩ Vũ Hoàng Yến

Thứ Năm, 6 tháng 3, 2014

NGẠN NGỮ CÁCH NGÔN DƯỠNG SINH _ Vần O -P - Q _R -

- Tuổi già không gọi là già, tâm già thì mới gọi là già.


 Biên soạn: BÙI HẠNH CẨN; cộng tác: ĐÀO THU THỦY
                                            Video: người chơi Tranh Chữ

VẦN O

- Oán hận không thể dùng bực tức để khuyên giải, lửa không thể dùng dầu để dập tắt.
- Ốm đau do lười biếng, tai vạ do ít lao động.
- Ốm lâu  không có con hiếu, chiều chuộng quá con hư.
- Ôn hòa cuối cùng sẽ được tán thành, cường bạo sẽ chuốc lấy tai vạ.
- Ở đời chỉ có hai thứ quan trọng:đạo đức và sức khỏe.
- Ở nhà chớ làm người tham chè chén ,ra ngoài chớ làm người tham của cải.

VẦN P
- Pha trà để ngấm thì mùi vị mới ngon, giảng giải tỉ mỉ thì lời nói mới có ý nghĩa sâu sắc.
- Phải biết nuối tiếc trước khi đánh mất, phải biết giữ gìn trước khi hủy hoại.
- Phải dậy từ sáng sớm ,những ai muốn vừa lòng cả thế gian.
- Phải nén được cái bực một lúc, mới trở thành người có chí.
- Phiền lòng việc nhiều, lòng rối thì việc loạn.
- Phòng bệnh hơn chữa bệnh.
- Phòng bệnh hơn chữa bệnh,cai thuốc hơn là dùng thuốc.
- Phòng bệnh không có bí quyết, vệ sinh cần làm tốt.

VẦN Q
- Qua bực tức mới biết được tính nết con người, trong họan nạn mới biết được bạn bè.
- Quá chăm sóc thể lực không mang lại sức  khỏe.
- Quá no bụng tức.
- Quần áo bẩn lắm giận, gian tà lời nói hiểm độc.
- Quần áo cần chăm chỉ giặt, lời nói cần rạch ròi.
- Quần áo cần vừa người, lời nói cần đúng đối tượng.
- Quần áo dày dặn thì ấm thân, lời nói thân thiết thì ấm lòng.
- Quần áo dày ấm thân người, tri thức nhiều tâm người sáng.
- Quần áo cần hay giặt, khỏe không cần đến viện.
- Quần áo vá sớm thì thủng ít, bệnh tật chữa sớm thì không khổ nhiều.
- Quét rác bẩn thì phải quét cả những chỗ hốc tường, rửa mặt phải rửa cả hốc mũi.

VẦN R
- Rau đắng quả đắng có thể làm thuốc được, trai hư gái xấu có thể làm bài học cho người khác được.
- Rau già thì nhiều xơ, người già thì nhiều bệnh.
- Răng không xỉa không thưa, tai không ngóay không điếc.
- Rất hiếm giấc ngủ đến thăm người buồn rầu, khi nó rủ lòng tới đó là nguồn an ủi mạnh mẽ.
- Rửa tay trước khi ăn.
- Rượu cần uống ít, việc cần biết nhiều.
- Rượu có thể kích động được dấu kín tận đáy lòng;lưới có thể bắt được cá ở dưới đáy nước.
- Rượu cướp đi mất đi trí khôn và điều tốt.
- Rượu dìm người mạnh hơn sông lớn.
- Rượu hại người quân tử, nước hại đường;cây thuốc lá hại người không trường thọ.
- Rượu là thứ phản bội, trước hết là bạn sau là kẻ thù.
- Rượu làm suy yếu giống nòi.
- Rượu ngon không quá chén, cơm ngon không quá no.
- Rượu nhiều đau người, dục vọng nhiều đau thân.
- Rượu nhiều hại người, bực tức đau người.
- Rượu, sắc dục, của cải, bực tức là bốn con dao, bốn con dao này mà mình cứ đam mê thì tự mình quật ngã mình.
- Rượu thịt đỏ mặt người, của cải sắc đẹp làm động lòng người.
- Rượu trắng làm cho mặt người ửng đỏ, nén vàng làm cho lòng dạ đen tối.

VẦN S
- Sách hay đọc càng nhiều, lòng dạ càng khai sáng .
- Sạch sẽ là cái gốc của sức khỏe, lao động là căn nguyên của hạnh phúc.
- Sai khiến người là rượu, làm cho người sáng suốt là sách.
- Sáng ăn cháo tối ngủ mình, chăm tắm rửa tự yên vui.
- Sáng ăn lát gừng cũng bổ như canh nhân sâm.
- Sáng chiều ăn ít gừng trăm bệnh không sinh ra.
- Sáng mà ăn no thì cả ngày no, lấy được một người chồng tốt thì cả đời hạnh phúc.
- Sáng mà không dậy sớm bỏ lỡ một ngày làm việc, nhỏ mà không học có thể sai lầm công việc cả đời.
- Sáng ra ăn ít gừng, trăm bệnh đều tiêu tan.
- Sau bữa ăn đi bộ, làm bực hết những anh bán thuốc.
- Sau bữa ăn đi bộ trăm bước, hơn mở cửa hàng thuốc.
- Sau bữa ăn đi bộ trăm bước, khỏe mạnh không cần thuốc;trước bữa ăn uống một bát nước canh ,hơn cả loại thuốc tốt.
- Sau bữa ăn uống một chén trà, thầy thuốc đói phải bò.
- Sau chặng làm việc dài, nghỉ ngơi thật thú vị.
- Sau đau khổ sẽ có hạnh phúc.
- Sau khi ăn xong nằm một chút, tinh thần sảng khoái.
- Sau khi ăn uống một chút nước canh khỏe hơn thuốc bổ.
- Sau khi uống rượu người không khỏe, sau khi mưa đường không tốt.
- Say rượu làm nặng thêm tội lỗi.
- Sắt không rèn luyện không thành thép, người không vận động không khỏe mạnh.
- Sâu mọt làm hại thân cây, lo buồn làm hại lòng người.
- Sầu nhiều thêm bệnh, cười nhiều giảm bệnh.
- Sinh hoạt có nguyên tắc, tất sống được trăm tuổi.
- Sông hẹp thì chảy mau, người nóng tính thì hay bực mình.
- Sống điều độ mi sẽ giàu có như một ông vua.
- Sống với nhau hòa thuận có ích vô cùng.
- Sợ hỏi đường sẽ bị lạc đường.
- Sợ vấp ngã thì không thể biết đường, sợ bị thương thì không bắt được hổ.
- Sự huyênh hoang thường xuyên gêy nên buồn bực.
- Sự nghỉ ngơi của tâm hồn chủ yếu là không ao ước gì.
- Sự ngon miệng từ miếng ăn đầu, sự cãi cọ từ câu nói đầu.
- Sự rèn luyện đối với cơ thể cũng như bài tập đọc đối với trí tụê.
- Sự tử tế là gốc của vạn điều lành, lười biếng là nguồn gốc của thói xấu.
- Sức khỏe là chất lượng quý nhất của cơ thể.
Sức lực do đoàn kết mang lại, trí tụê do vận động mang lại.

VẦN T
Tay bị què còn làm được việc, nhưng con tim mệt mỏi thì không còn làm đựơc.
- Tâm an nhàn không bằng lòng an nhàn, đòi hỏi người không bằng đòi hỏi mình.
- Tâm địa mà lương thiện thì là gốc của vui sướng, lòng dạ mà thư thái là gốc của trường thọ.
- Tâm địa người mà hẹp hòi cả thế giới cũng không rộng.
- Tâm hồn bình tĩnh là thuốc ngủ tốt.
- Tâm hồn thanh thản hơn sự giàu sang.
- Tập luyện thì sức lực khỏe,lười biếng co ro thì bệnh vào.
- Tập quán xấu còn hơn cả bệnh tật dày vò.
- Tật bệnh làm cho thân thể già yếu đi, lo buồn làm cho tuổi thọ rút ngắn.
- Thà ăn cháo mà thanh thản, hơn ăn cơm mà nhăn nhó.
- Thà để mồm bị khổ chứ không để bệnh vướng thân.
- Thà đi bộ một bước xa còn hơn đi bộ một bước nguy hiểm.
- Thà  làm việc vất vả, còn hơn chịu một cuộc sống khổ cực.
- Thà rằng thân thể bị lạnh chứ không để trái tim lạnh, thà rằng để thân thể khốn khổ chứ không để chí khốn cùng.
- Thà thở hít không khí mới hơn là uống thuốc.
- Thả mặc những sai lầm nhỏ, tạo thành những sai lầm lớn.
- Tham ăn tham ngủ, thêm bệnh thêm họa.
- Tham lam là khai mào của cái ác, kìm chế dục vọng là một cách thức tránh tai họa.
- Tham lam luôn luôn nghèo túng, hãy tự biết giới hạn.
- Tham mát không che, không bệnh mới lạ.
- Tham nhỏ bỏ lớn, ăn tham đau bụng.
-  Tham tiền của khiến người phiền não, làm việc khiến người ấ no.
- Thân bệnh dùng thuốc trị, tâm bệnh dùng lời nói trị.
- Thân giá lạnh và quần áo là bạn với nhau, người có bệnh và thầy thuốc thân nhau.
- Thân không nợ nần lòng không sầu não.
- Thân nhiễm tật bệnh cần mời bác sĩ chữa trị, sửa chữa khuyết điểm cần mời bạn bè giúp đỡ.
- Thân thể bị thương có thể chữa khỏi, lời nói lỡ lời không lấy lại được.
- Thân thể càng luyện càng khỏe, đầu óc càng suy nghĩ càng sáng suốt.
- Thân thể cần rèn luyện mới khỏe, chữ viết cần rèn dũa mới đẹp.
- Thân thể khỏe mạnh là một vị khách, thân thể ốm đau là tên cai ngục.
- Thân thể khỏe mạnh, tật bệnh không nhiễm; lòng không bất chính, không vương vấn linh tinh.
- Thân thể sợ không vận động, đầu óc sợ không suy nghĩ.
- Thân thể yên tĩnh thì tay chân khéo léo, lòng yên tĩnh thì đầu tóc lâu bạc.
- Thép tốt không sinh rỉ, bạn tốt không vô ơn.
- Thêm một phần hưởng thụ  giảm một phần trí khí, trải một phen khó khăn thêm một phần kiến thức.
- Thêm một phần riêng tư giảm một phần trí tụê.
- Thây thuốc giỏi khó chữa được tâm bệnh.
- Thoải mái tinh thần giá trị hơn món lợi kếch sù.
- Thuốc bổ không bằng thức ăn bổ, thức ăn bổ không bằng tập thể dục.
- Thuốc chữa bệnh không thơm ngọt, yêu thích lời nói yêu thương thì không ngọt ngào.
- Thuốc cần xoa bóp ở vết thương, dao cần mài ở lưỡi.
- Thuốc đắng giã tật.
- Thuốc hay hiệu nghiệm cứu người, lời nói hay của lớp người đi trước cứu tâm hồn.
- Thuốc không trị được bệnh giả, rượu không giải được sầu thật.
- Thuốc tốt khó trị được bệnh ăn nhiều , lời nói hay khó khuyên bảo được những người ngu xuẩn.
- Thuốc tốt khó trị được bệnh oan nghiệt, lời nói hay khó khuyên bảo được kẻ hồ đồ.
- Thuốc tốt khó trị được bệnh tâm ,vàng bạc khó mua được tuổi trẻ.
- Thuốc tốt khổ miệng mà lợi cho bệnh, lời nói trung thực khó nghe nhưng lại lợi cho việc làm.
- Thuốc tốt không thể rời tay ,lời thánh thiện không thể rời miệng.
- Thuốc tốt là do sự thí nghiệm để chứng minh, hoa do sự thêu thùa mà đẹp.
- Thuốc tốt tuy đắng nhưng trị được bệnh ,lời nói hay khó nghe nhưng có thể cứu được người.
- Thức ăn càng ăn càng ít, tri thức càng học càng nhiều.
- Thức ăn cần ăn nóng sốt, quần áo cần mặc rộng rãi.
- Thức ăn không thể ăn linh tinh, chuyện phiếm không thể nói bừa.
- Thức ăn không tiêu dễ làm hại dạ dày, ham ngủ có khi lầm lỡ suốt đời.
- Thức ăn ngon ăn nhiều cũng bị đau dạ dày; lời nói có ích, nghe nhiều có thể tu thân.
- Thức ăn nóng rượu nóng thì ngào ngạt thơm, lời nói lạnh lùng nghe buốt giá.
- Thức ăn thích hợp nhất với ta là rau quả.
- Thức ăn ngon không ăn nhiều, rượu ngon không uống quá.
- Thường xuyên cắt tóc tắm rửa thân thể tự nhiên khỏe.
- Thường xỉa thì răng rỗng, thường ngoáy thì tai điếc.
- Tiền bạc mà thừa thãi không sầu không lo.
- Tiếp đón niềm nở quý hơn mâm cỗ đầy.
- Tiết kiệm cần cù ngày ngày no đủ, lười biếng hoang toàng ngày ngày u sầu.
- Tiêu hóa rồi mới lại ăn được thức ăn, có năng lực rồi mới làm nên thành tích.
- Tiêu sầu giải buồn, trăm bệnh giải trừ tận gốc.
- Tiêu tan u sầu không gì bằng rượu, cứu chữa người nghèo không gì bằng chăm chỉ.
- Tìm được gốc của bệnh thì dễ chữa thuốc, hiểu rõ được tư tưởng của người khác thì dễ giúp nhau.
- Tìm thầy thuốc như có bệnh.
- Tin tức tốt lành và người yêu chung thuỷ, mau khỏi bệnh hơn thuốc men.
- Tin tưởng lẫn nhau mới là bạn bè tốt, quan tâm đến nhau mới là gia đình.
- Tinh lực là kho báu lớn nhất ,sức khỏe là hạnh phúc lớn nhất .
- Tinh thần mạnh một phần ,sức ỳ bớt một phần.
- Tinh thần phấn khởi ,bệnh giảm bảy phần.
- Tính nết-phẩm hạnh-đoan chính tạo nên sức khỏe.
- Tính nóng gây ra hỏng việc, hoang mang rối loạn sai lầm nhiều.
- Tính nóng nảy lòng thô lỗ một việc cũng không thành .
- Tính tình vui vẻ thì có nhiều bạn bè,thân cây thẳng tắp có nhiều công dụng.
- Trà ngon không sợ chê bai, việc tốt không sợ người ta bàn tán.
- Trả thù người ta ngang với kẻ thù ,tha thứ cao hơn tấm lòng rộng rãi sống lâu.
- Trải qua đắng cay dễ trở nên cẩn thận ,đi du ngoạn bốn phương biến thành lão luyện.
- Trăm bệnh từ miệng vào, trăm họa từ miệng ra.
- Trâu sai lầm là ở cái sừng, người sai lầm là ở tại cái mồm.
- Trẻ con cười không chán, kẻ lười ngủ không đủ.
- Trẻ con do bố mẹ sinh ra, trí tụê do tự mình tích lũy.
- Trẻ con khóc to không ốm đau,quả bầu mà to không  bị lệch.
- Trẻ không tiếc sức lực, già không được nghỉ ngơi.
- Trẻ thơ không dời được chiếc nôi, kẻ hèn không xa được xó bếp.
- Trên người có mụn thì phát ngứa,nơi nào có người xấu thì sẽ có tai vạ.
- Tri thức cứng nhắc thì vận dụng không đạt hiệu quả, vừa ăn vừa nằm thức ăn không dễ tiêu hóa.
- Trí lớn mà không có tài không được, tài lớn mà không học cũng không thành.
- Trị bệnh cần trị tận gốc, đào cây cần đào tận rễ.
- Trị bệnh kịp thời thì tốt, trừ hại triệt để thì tốt.
- Trong bụng có no, người mới có sức,trong túi có tiền thì tha hồ nói.
- Trong dạ dày mà có thức ăn tay chân sẽ rắn rỏi.
- Trong họa có phúc, trong phúc có họa.
- Trong lòng mà vững chắc, nói năng ổn định.
- Trong ngày mong có bữa ăn ngon, đêm mong có bữa ngủ yên.
- Trong nhà không hòa ra ngoài không thuận.
- Trời không giá rét đất không đông, người không đau lòng lệ không rơi.
- Trời lạnh không dập lửa, trời nóng không ngăn gió.
- Trời nóng không vội cởi áo, trời lạnh không vội mặc áo bông.
- Trời nóng phòng cảm nóng, trời lạnh phòng cảm gió.
- Trời oi bức có mưa, người bực dọc có bệnh.
- Trời vàng có mưa, da vàng có bệnh.
- Trời rét đừng cởi trần, mặc lạnh dễ đau bụng.
- Trừ bệnh cần sớm, trừ họa cần hết.
- Trước khi ăn cơm  mà uống nước canh thì tốt y như uống thuốc bổ.
- Trước khi ăn phải rửa tay, phòng vi khuẩn vào miệng.
- Trước mặt thì đừng ton hót, sau lưng thì đừng bới móc.
- Tu luyện đức nghìn ngày , thất đức chỉ một ngày.
- Tụng kinh xua đuổi tà ma không trị được bệnh, cầu thầy thuốc bệnh mới nhanh khỏi.
- Tuổi trẻ và sức khỏe chỉ biết giá trị khi nào đã thất lạc nó.
- Tuổi già không gọi là già, tâm già thì mới gọi là già.
- Tuổi già nhưng tâm không già, người khốn khó nhưng trí không lùi.
- Tuổi trẻ bị khổ, tuổi già hưởng phúc.
- Tuổi trẻ không lười biếng, tuổi già không nghèo khổ.
- Tuổi trẻ lao động tập luyện, tuổi già không bệnh không đau.
- Tuyết nhiều có thể che phủ được dãy núi lớn, tuổi tác không thể áp đảo được người già.
- Tư tưởng tốt là cái gốc của sự yên ổn, tác phong xấu là cái gốc của sự buồn khổ.
- Tự mình có thì thấy thảnh thơi, tự sáng tạo thì tự lập lấy.
- Tức bực cướp mất trí khôn, ham muốn khiến người phạm tội.
- Tức bực là anh em của ngu dốt.
- Tức bực xua đuổi bạn bè, lý trí xua tan lo buồn.
- Tức giận do cãi vã sinh ra, trí tuệ do bàn bạc mang lại.
- Tường vững nhờ móng, người khỏe nhờ tập luyện.

VẦN U
- Uống nước chè nhiều trăm bệnh trừ bỏ.
- Uống nước không quên người đào giếng, mặc quần áo không quên người dệt vải.
- Uống nhiều nước sôi cũng tốt như uống thuốc.
- Uống nước phải nhớ nguồn, làm người không quên gốc.
- Uống nhiều rượu thì người say, nói to thì người mệt.
- Uống nhiều thì hại dạ dày, cưỡi ngựa nhiều thì hại sương sống.
- Uống rượu không ăn đồ nhắm, chắc chắn say rất nhanh.
- Uống rượu nhiều thành người điên, đọc sách nhiều thành người tài.
- Uống thuốc không cần ăn kiêng, không bằng uống nước mát.
- Uống thuốc không ăn kiêng thầy thuốc sẽ đi ngay.
- Uống thuốc nghìn ngày không bằng ngủ mình một đêm.
- Ước muốn ,làm việc, kiên quyết là cơ sở của thành công.
- Ưu sầu một phần, cơm rượu có thể giải được; Ưu sầu  mười phần bạn bè mới có thể giải  được.
- Ưu sầu phiền não khiến người già yếu.

VẦN V
- Vào bếp đầu tiên phải rửa tay, ngồi vào ăn chớ nói nhiều.
- Vào nhà nhìn nét mặt người, ra cửa nhìn bầu trời.
- Vận động là hạnh phúc, trí tuệ là diệt vong.
- Vận động vận động trăm bệnh khó gặp.
- Vấp váp ,vội vã càng nhiều thì khôn ngoan càng ít.
- Vật đầy thì tràn, tự mãn hỏng việc.
- Vệ sinh giữ tốt ,tật bệnh không đến.
- Vệ sinh là gốc của sức khỏe,sức khỏe là nguồn của giàu có.
- Vệ sinh tốt bệnh tật ít, bếp nồi sạch ít sinh tật.
- Vì rỉ mà sắt hỏng, vì buồn mà tan vỡ cõi lòng.
- Việc khẩn cấp cần bình tĩnh ,lúc gian nguy cần kiên cường.
- Việc nhà phải tiết kiệm,sự nghiệp phải chuyên cần.
- Việc tốt đừng bỏ lỡ, việc xấu đừng phí sức.
- Việc xấu không khoe khoang cũng biết đến,việc xấu không có người khới ra vẫn bị dèm pha.
- Vội vã sẽ đi đến hối hận.
- Vội vã thì dễ sơ xuất, giận dữ thì dễ mất trí.
- Với các sự lãng phí ,đáng chê trách nhất là lãng phí thời gian.
- Vui quá hóa buồn, khổ tận đáy thì ngọt bùi đến.
- Vui vẻ cao hứng ,không ốm không đau,không bực không sầu ,sống đến bạc đầu.
- Vui vẻ cao hứng tinh thần tốt, phiền não u sầu người luôn đau ốm.
- Vui vẻ một lúc trẻ lại một tuổi.
- Vừa lòng thoải mái thú hơn giàu có mà lo nghĩ.

VẦN Y
- Yên ổn quá thì tất xa xỉ, xa xỉ quá tất khốn cùng.
- Yêu tiền thì coi tiền như thân mạng mình, học hành chăm chỉ coi thời gian như bản thân mình.
- Yêu trò như yêu con, quý trọng người già như trọng cha mẹ.

Thứ Hai, 3 tháng 3, 2014

NGẠN NGỮ VÀ CÁCH NGÔN DƯỠNG SINH vần N


( Cụ Bùi và Tranh chữ Đào Hoa )
Biên soạn : BÙI HÃNH CẨN; cộng tác  ĐÀO THU THỦY
Vần N
- Nấu thức ăn nhanh thì không dễ chín, nấu nước lửa to không dễ sôi.
- Nằm quá hóa ốm.

Thứ Hai, 24 tháng 2, 2014

NGAN NGỮ VÀ CÁCH NGÔN DƯỠNG SINH Vần M

Biên tâp : BÙI HẠNH CẨN. Với sự cộng tác của ĐÀO THU THỦY


VẦN M

Nhà thơ Nguyễn Thế Kiên( Kienlucbat) tặng cụ Bùi Hạnh Cẩn bản Gõ Đồng DÂN PHÚ QUỐC CƯỜNG (tranh chữ của cụ Bùi  )

Mau mồm dễ sai, bước vội dễ ngã.
- Mắt bị bệnh từ tay ra, dạ dày bị bệnh từ miệng.
- Mắt là cửa sổ tâm hồn, sách là lương thực của tinh thần.
- Mặt không rửa sinh bẩn, đất không quét sinh bụi.
- Mầm bệnh từ miệng vào, điều xấu từ lòng dạ ra.
- sống là do trời ban cho, của cải là do lao động mang lại.
- Mềm mại có thể thắng được cứng rắn, yếu có thể thắng đựơc mạnh.
- Mệt mỏi là sự sụp đổ của cơ thể và buồn rầu là lưỡi búa của tâm hồn.
- Mệt mỏi thân thể nhưng không mệt mỏi trí tụê.
- Miếng thịt nướng phải ăn nóng, lời nói qúy báu phải đúng lúc.
- Miệng luôn cười người luôn trẻ, gặp việc không buồn ,sống lâu trăm tuổi.
- Miệng nói tay làm thì lời nói mới quý.
- Món ăn cần nóng, quần áo cần mặc rộng.
- Mồ hôi chảy thì đổi được mùa màng, cần mẫn học tập thì được tri thức.
- Mồ hôi chảy thì tài năng mới là quả ngọt ngon, tấm lòng chân thành mới là tri kỷ.
- Mồ hôi cần chảy trên mình người ốm, và tiền cần chi tiêu ở trên mặt con đường chân chính.
- Môi hở răng lạnh, cửa phá nhà tan.
- Mỗi người một bệnh, mỗi việc một đặc trưng.
- Mỗi vị thuốc một vị riêng, uống loạn thuốc thì mất mạng.
- Mồm tham lam một lúc khổ đến thân cả đời.
- Mơ màng lắm rồi cũng có lúc tỉnh, cùng cựa lắm rồi cũng có lúc giàu sang.
- Mỗi ngày ăn ba quả táo, một đời người không biểu hiện già.
- Một bánh xe thì không chạy được , người mà không tiết kiệm thì dễ phiền não.
- Một bước sai cả đời lầm lỡ.
- Một cái lá che mắt không nhìn thấy núi Thái Sơn, hai hạt đậu bịt lỗ tai không nghe thấy tiếng sấm ù.
- Một câu đồn nhảm có thể làm tổn thương đến quần chúng, một gốc cây cháy có thể tiêu hủy cả rừng.
- Một câu nói có thể dẫn đến họa sập trời, lời nào mà chưa suy nghĩ đi nghĩ lại ba lần thì không nên nói ra.
- Một câu nói hay cũng có thể làm cho nghìn người vui thú, một câu nói dở khiến cho nghìn người chia rẽ.
- Một đêm không ngủ tốt, chín đêm đau đầu liền.
- Một đêm không ngủ, mười đêm vẫn còn thiếu thốn.
- Một điều phúc có thể nén được trăm mối họa, một điều chính đáng có thể chiến thắng được trăm điều ác.
- Một đường mạch không ổn, khắp người khó chịu.
- Một giờ ngủ trước nửa đêm giá trị hơn ba giờ sau đó.
- Một là chờ đợi hai là mong mỏi ba là hụt hẫng ,một là học hỏi hai là làm ba là thành công.
- Một lần dạy sớm, vạn việc dễ dàng.
- Một miếng cơm thiu hại dạ dày, một người hư hỏng loạn trăm nhà.
- Một ngày ba bữa cơm thựa không phải là hạnh phúc thực.
- Một ngày có thể bỏ lỡ một mùa xuân, mười năm có thể bỏ lỡ cả đời ngừơi.
- Một ngày công việc không hoàn thành, hỏng kế hoạch cả năm.
- Một ngày của người có tri thức giá trị hơn cả đời người vô học.
- Một ngày cười ba lần không cần dùng thuốc bổ.
- Một ngày cười ba lần suốt ngày không già, một ngày mà buồn ba lần càng thêm già.
- Một ngày cười một ít ,hơn cả uống thuốc bổ.
- Một ngày gây rối, mười ngày không yên.
- Một ngày không ăn thì đói, một ngày không học thì ngu.
- Một ngày không luyện chân tay chậm lại ,hai ngày không luyện mất mộ nửa sức lực,ba ngày không luyện người không ra người,bốn ngày không luyện mắt lờ đờ.
- Một ngày say rượu,mười ngày đau đầu.
- Một ngày tập thể dục, tuổi thọ lên đến trăm.
- Một nghề không giỏi cả đời nghèo khó

- Một ngón tay bị đau, chín ngón tay đều nhức.
- Một người chăm chỉ mà kết giao với mười người lười biếng thì không lười cũng thành lười, một người lười biếng mà kết bạn với mười người chăm chi thì không chăm chỉ cũng thành chăm chỉ.
- Một Mẹ già có thể nuôi được mười đứa con, mười đứa con khó nuôi được Mẹ già.
- Một nhà hòa thuận thì thường yên vui, một trại đoàn kết có thể chống được địch.
- Một thân thể khỏe là nơi cư trú tốt của tâm hồn.
-Một thầy thuốc không thể trở thành bác sĩ giỏi nếu người đó không từng ốm.
- Một việc biết đến nơi đến chốn, còn hơn trăm việc biết có một nửa.
- Một trăm kẻ lười biếng nói năng giỏi đạo lý, không bằng một người biết chăn dê cừu.
- Một trăm khúc hát không thể có một điệu, một trăm dạng bệnh tật không thể có một loại thuốc.
- Một trăm lời nói suông không bằng một việc làm thật, trăm lần ao ước không bằng một lần đến tận nơi.
- Một túi tiền vàng, một bao tải phiền não.
- Một việc làm tốt có thể trừ được trăm cái khó, một việc làm hỏng dẫn đến nghìn cái tai vạ.
- Mùa đông ăn rau cải mùa hạ ăn gừng, bệnh nhỏ họa ít đều hết cả.
- Mùa đông cần lợp kín giàn che mát. Mùa hạ cần lợp kín phòng giữ ấm.
- Mùa đông chớ bỏ áo vải mỏng, mùa hạ chớ bỏ áo lông cừu.
- Mùa đông không che đầu, mùa xuân không hở bụng.
- Mùa đông không lạnh nhờ chăm chỉ dệt may, năm mất mùa không đói nhờ cày cấy vất vả.
- Mùa đông không tiết kiệm, thì mùa xuân u sầu,mùa hạ không lao động thì mùa thu không có hoa mầu.
- Mùa đông kỵ ăn cá gỏi, mùa hạ kỵ ăn thịt chó.
- Mùa đông lạnh hay nóng đừng có đi hỏi người mặc nhiều quần áo, sự đời dễ hay khó đừng có đi hỏi thằng đần.
- Mùa đông luyện tập chút ít bệnh tật sẽ bớt đi, mùa đông lười thêm chút nữa sẽ uống thêm vài bát thuốc.
- Mùa xuân không vội giảm bớt áo ,mùa thu không vội thêm mũ.
- Một gậy học một chiêu.
- Mũi ngạt không ngửi được hương thơm, mắt đau không thích ánh sáng .
- Mụn ghẻ do lây lan, tai họa do miệng lưỡi mang lại.
- Muôn việc sai lầm đều xảy ra trong lúc vội vã.
- Muốn được mùa thì lao động, muốn sức khỏe nhiều thì rèn luyện.
- Muốn đời sống ngọt ngào, nhà không một người nhàn.
- Muốn được trường thọ, trước tiên cai thuốc bỏ rượu.
- Muốn học tốt một đời, cần đau lưng mỏi mắt.
- Muốn hưởng phúc thường biết đủ.
- Muốn khỏe mạnh cần trong sạch, muốn tinh thần sáng suốt cần đọc sách.
- Muốn khỏe mạnh cần vệ sinh, muốn giàu có cần chăm chỉ lao động.
-Muốn khỏe mạnh ngày ngày luyện tập.
- Muốn không bệnh cần giảng vệ sinh, muốn có tài nên cần đọc sách báo.
- Muốn không bị sinh bệnh thì nồi,gáo ,bát tẩy rửa sạch sẽ.
- Muốn không buồn rầu ,chớ ước muốn xằng bậy.
- Muốn không cô đơn lạnh lẽo khẩn trương làm công việc nhiều.
- Muốn ngọt bùi trước tiên phải khổ cực, muốn yên vui trước tiên phải lao động.
- Muốn nhìn nước biển phải nhìn ở chỗ nước sâu, chữa bệnh phải chữa tận rễ.
- Muốn khỏe mạnh, ăn cơm nhai thật kỹ.
- Muốn sống lâu cần sống giản dị, khó khăn kéo dài thì chết sớm.
- Muốn thân thể khỏe mạnh .bữa ăn đừng thiếu tỏi.
- Muốn thân thể khỏe mạnh, hằng ngày phải dậy sớm.
- Muốn thân thể khỏe mạnh ít bệnh, ngày ngày đi bộ tập luyện sớm.
- Muốn thân thể khỏe mạnh , thức ăn cần tươi sống.
- Muốn tránh xa siêu thuốc phải rửa tay trước khi ăn.
- Muốn trăm bệnh không sinh ra , đừng bao giờ ăn no quá.
- Muốn trẻ con được bình an, thường cho chúng đôi chút đói rét .
- Muốn trẻ con được mạnh khỏe, ăn mặc đừng quá mức.
- Mưa bay làm ẩm áo nỉ, lời nói xằng bậy làm hại đến hòa khí.
- Mưa to thì úng ruộng,nói nhiều thì mệt người.